Nowe przepisy od 1 września 2026

Nowa ustawa żywieniowa 2026: co się zmienia w żywieniu zbiorowym

Aktualizacja: 26 sierpnia 2026

W skrócie

Od 1 września 2026 r. (rok szkolny 2026/2027) obowiązuje nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 lutego 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 197), zmieniające zasady żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w szkołach i przedszkolach oraz zasady sprzedaży żywności w sklepikach i automatach szkolnych. Przepisy dotyczą zarówno kuchni własnych placówek, jak i firm cateringowych dostarczających posiłki.

Potocznie nazywane „nową ustawą żywieniową”, to formalnie akt wykonawczy: rozporządzenie, nie ustawa uchwalona przez Sejm. Zmiany są jednak realne i konkretne: dotyczą częstotliwości podawania poszczególnych grup produktów, limitów cukru i soli, a także tego, co wolno sprzedawać w szkolnych sklepikach. Odpowiedzią na rosnącą otyłość dzieci (ponad 32% ośmiolatków w Polsce ma nadwagę) ma być bardziej zbilansowany, roślinny i mniej przetworzony jadłospis.

Co się zmienia: najważniejsze wymogi

Danie w pełni roślinne: min. 1× w tygodniu

Na obiad musi pojawić się danie w pełni roślinne, oparte na nasionach roślin strączkowych (np. soczewica, ciecierzyca, fasola), bez produktów odzwierzęcych.

Ryba na obiad: min. 1× w tygodniu

Jadłospis musi zawierać co najmniej jeden dzień z rybą jako daniem obiadowym.

Świeże mięso: maks. 2× w tygodniu

Dania mięsne ograniczone do dwóch dni w tygodniu, wyłącznie ze świeżego mięsa, nie z produktów przetworzonych/garmażeryjnych.

Zupy na wywarach warzywnych: min. 2× w tygodniu

Co najmniej dwa razy w tygodniu zupa musi bazować na wywarze warzywnym.

Alternatywa roślinna zawsze dostępna

W dniach z mięsem lub rybą musi być dostępna alternatywa roślinna dla dzieci, które nie jedzą produktów odzwierzęcych.

Więcej warzyw niż owoców, produkty pełnoziarniste

W każdym posiłku porcja warzyw ma przewyższać porcję owoców. Produkty pełnoziarniste: obecne w śniadaniu, obiedzie i podwieczorku.

Smażenie: maks. 2× w tygodniu, tylko olej rzepakowy lub oliwa

Potrawy smażone mogą pojawić się na jadłospisie nie częściej niż dwa razy w tygodniu, wyłącznie na rafinowanym oleju rzepakowym lub oliwie.

Zupy i sosy bez koncentratów spożywczych

Zupy, sosy i potrawy muszą być przygotowywane z naturalnych składników, bez koncentratów spożywczych (wyjątek: koncentraty sporządzone wyłącznie z naturalnych składników).

Limity cukru i soli w produktach

Produkty używane w żywieniu zbiorowym muszą mieścić się w limitach, np. płatki śniadaniowe: maks. 10 g cukru i 1 g soli na 100 g produktu.

Zamknięty katalog produktów w sklepikach i automatach

Zniesiono kategorię „inne”, która wcześniej pozwalała sprzedawać produkty o niskiej wartości odżywczej. Dozwolony katalog obejmuje m.in. pieczywo, kanapki, sałatki, nabiał i napoje roślinne, produkty pełnoziarniste, świeże owoce i warzywa, orzechy i nasiona bez dodatku cukru, soki bez dodatku cukru, wodę mineralną.

Woda jako podstawowy napój, limity dla pozostałych

Woda ma być napojem podstawowym; pozostałe napoje dopuszczone z ograniczeniami dotyczącymi dodatku cukru.

Bilansowanie energetyczne posiłków

Przedszkola: posiłki mają pokrywać 70–75% dziennego zapotrzebowania energetycznego (średnia z 10 dni). Szkoły: obiad jednodaniowy pokrywa 20%, dwudaniowy 30% dziennego zapotrzebowania.

Co to oznacza dla placówki i firmy cateringowej

Rozporządzenie nakłada na firmy cateringowe te same obowiązki co na kuchnie własne placówek. Zanim zacznie się rok szkolny 2026/2027, warto przejść przez checklistę:

Audyt obecnych jadłospisów i receptur pod kątem nowych częstotliwości (dania roślinne, ryba, mięso, zupy).
Aktualizacja specyfikacji produktów i kart technologicznych zgodnie z limitami cukru, soli i tłuszczu.
Weryfikacja dostawców: czy używane produkty mieszczą się w nowych normach.
Wdrożenie procedury serwowania alternatywy roślinnej przy każdym daniu mięsnym/rybnym.
Weryfikacja receptur zup i sosów pod kątem koncentratów spożywczych oraz limitu potraw smażonych.
Przeszkolenie personelu kuchni z nowych zasad planowania jadłospisów.

Jak to wygląda w praktyce?

Przygotowaliśmy przykładowy jadłospis dekadowy dla szkół, ułożony pod te wymagania: dania mięsne maks. 2 razy w tygodniu, alternatywa roślinna, zupy na wywarach warzywnych i więcej.

Zobacz jadłospis dekadowy dla szkół

Jadłospisy Marcowego Zająca są na bieżąco dostosowywane do nowych przepisów.

Jeśli Twoja placówka szuka cateringu zgodnego z rozporządzeniem obowiązującym od września 2026, napisz do nas, przygotujemy jadłospis spełniający nowe wymogi.

Zapytaj o catering zgodny z nowymi przepisami

Najczęstsze pytania

Od kiedy obowiązuje nowe rozporządzenie ws. żywienia dzieci?

Od 1 września 2026 roku, wraz z początkiem roku szkolnego 2026/2027. Rozporządzenie zostało podpisane 16 lutego 2026 r. i ogłoszone w Dzienniku Ustaw (Dz.U. 2026 poz. 197) 20 lutego 2026 r.

Czy to jest „ustawa” czy „rozporządzenie”?

Formalnie to rozporządzenie Ministra Zdrowia, akt wykonawczy do ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, nie ustawa uchwalona przez Sejm. W języku potocznym często mówi się o nim „nowa ustawa żywieniowa”, dlatego używamy obu określeń.

Ile razy w tygodniu musi pojawić się danie bezmięsne?

Co najmniej raz w tygodniu na obiad musi być danie w pełni roślinne, oparte na nasionach roślin strączkowych, bez produktów odzwierzęcych.

Czy catering dla przedszkoli musi podawać rybę?

Tak, jadłospis musi zawierać rybę jako danie obiadowe co najmniej raz w tygodniu.

Ile razy można podawać świeże mięso?

Maksymalnie dwa razy w tygodniu, i wyłącznie świeże mięso, nie produkty przetworzone czy garmażeryjne.

Czy można podawać dania smażone?

Tak, ale nie częściej niż dwa razy w tygodniu i wyłącznie na rafinowanym oleju rzepakowym lub oliwie.

Czy przepisy dotyczą firm cateringowych, czy tylko kuchni szkolnych?

Dotyczą obu: firmy cateringowe dostarczające posiłki do szkół i przedszkoli mają te same obowiązki co kuchnie własne placówek.

Gdzie zgłosić pytania dotyczące nowych przepisów?

Ministerstwo Zdrowia udostępniło skrzynkę kontaktową zywieniezbiorowe_dzieci@pzh.gov.pl oraz materiały wdrożeniowe (poradniki, filmy instruktażowe) za pośrednictwem Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej.

Źródła

Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W razie wątpliwości co do zgodności jadłospisu z rozporządzeniem skonsultuj się z właściwą stacją sanitarno-epidemiologiczną lub Ministerstwem Zdrowia (zywieniezbiorowe_dzieci@pzh.gov.pl).

← Wróć do bloga